نگران وضعیت فرزند «تین ایجر» خود هستید؟

بیماری روانی اغلب از سن بلوغ آغاز می شود. چگونه می‌توانیم بداخلاقی عادی را از یک مشکل جدی تمیز دهیم ….

نوشته: الیزابت برنستین

والدین چگونه می‌توانند تشخیص دهند که وضع روحی فرزند «تین‌ایجر» آنها عادی است یا دارد از کنترل خارج می‌شود؟ این یکی از دشوارترین معضلاتی است که والدین می‌توانند با آن روبرو شوند.

تحقیقات انجام شده نشان می‌دهد که ۲۰ درصد «تین‌ایجرها» دچار بیماری روانی هستند که افسردگی، هیجان‌زدگی، نداشتن تمرکز و فعالیت بیش از حد، متداول‌ترین آنها است. با این حال، والدین «تین‌ایجرها» اغلب متوجه بیماری روانی فرزندان خود نمی‌شوند. بعضی نمی‌دانند که بیماری‌های روانی عموماً ابتدا در سن بلوغ پدیدار می‌شوند. یا برخی علایم بیماری را به‌حساب بداخلاقی‌ها و هیجان‌زدگی‌های عادی یک «تین‌ایجر» می‌گذارند.

برای والدین واقعاً دشوار است که علایم اولیه بیماری روانی را از رفتار نوعی یک «تین آیجر» تمیز دهند. اما ریسک ندیدن علایم یک مشکل جدی، بسیار بالا است. افسردگی درمان نشده و دیگر اختلالات روانی می‌تواند مانع پیشرفت و رشد عادی فرزند شود، یا، بدتر از آن، به خودکشی بیانجامد. به همین دلیل متخصصان از والدین می‌خواهند که هشیار باشند. به‌نظر آنها، والدینی که نگران وجود چنین علایمی در فرزند خود هستند، باید پیش از هرچیز رفتار فرزند خود را زیر نظر بگیرند. هرچند یکبار عصبانی شدن، بداخلاق بودن یا گریه کردن یک «تین‌ایجر» امری عادی است. لباس عجیب و غریب پوشیدن، سرکشی علیه مقررات، یا حتی تجربه کردن مواد مخدر و مشروبات الکلی هم امری عادی است. درگیری هرچند یکبار با والدین هم عادی است. «اما وقتی این درگیری‌ها به حد دشمنی و خصومت واقعی می‌رسند و به‌آسانی برطرف نمی‌شوند، آنگاه باید نگران شد.»

والدین باید به رفتار فرزند «تین‌ایجر» خود در مدرسه، در میدان ورزش، در فعالیت‌های مورد علاقه، در محل کار، و در جمع دوستان، توجه داشته باشند. یک بچه‌ عصبانی، که عصبانیت‌های او حتی چند روز طول می‌کشد، اما در مدرسه نمره‌های خوب می‌گیرد، از مصاحبت با دوستانش لذت می‌برد، و در فعالیت‌های ورزشی شرکت می‌کند، به‌احتمال قوی دچار مشکل روحی نیست. اما بچه‌ای که نمره‌هایش پایین می‌آید، از دوستانش دوری می‌جوید، و از شرکت در تیم‌های ورزشی یا دیگر فعالیت‌هایی قبلاً به آن‌ها علاقه داشته خودداری می‌کند، می‌تواند دچار مشکل جدی روحی باشد.

به‌گفته متخصصان، علایم دیگری نیز هستند که باید زیر نظر داشت: «تین‌ایجر»هایی که دچار عصبانیت بیش از حد هستند، مواد مخدر و الکل بیش از اندازه مصرف می‌کنند، یا با پلیس و قانون درگیری پیدا می‌کنند، می‌توانند دچار افسردگی باشند. بی‌اشتهایی یا خوردن بیش از حد، و کم‌خوابی یا خواب بیش از اندازه نیز می‌توانند نشانه‌هایی از وجود مشکل باشند.

مهمترین کاری که والدین می‌توانند انجام دهند این است که با فرزندان خود رابطه نزدیک برقرار کنند. بگذارید فرزندانتان بدانند که می‌توانند هر مشکلی را، هرقدر جدی، با شما در میان بگذارند و شما آماده‌اید که به‌حرف‌های آنها گوش کنید.

اگر با دید باز به مسأله نگاه نکنید، یا دائماً از قبول وجود مشکل طفره بروید، مشکل را بدتر می‌کنید.

شرکتی به‌نام «لینک رفتاری» (Behavioral Link) هست که می‌تواند در این رابطه شما را یاری کند، مشورت‌های خانگی ارائه دهد، و در وضعیت‌های بحرانی، تراپیست‌هایی که ۲۴ ساعته در دسترس هستند، در اختیارتان قرار دهد.

علائم افسردگی

به‌گفته مارک گلدستین، رئیس بخش کودکان و نوجوانان بیمارستان عمومی ماساچوست در شهر بوستون، پزشکان برای تشخیص علائم بیماری روانی، لیستی به‌نام “SIGECAPS” دارند. او هشدار می‌دهد که والدین نباید سعی کنند که خودشان بیماری فرزندشان را تشخیص دهند، بلکه باید از پزشک کودکان کمک بگیرند. اگر فرزند شما حداقل چهار نشانه از علائم زیر را برای مدت دو هفته یا بیشتر از خود نشان دهد، می‌توان گفت که او دچار مشکل است و باید از پزشک کمک بگیرید:

خواب:

آیا فرزند شما از نظر خواب دچار اختلال است؟ آیا بیش از حد می‌خوابد؟ آیا دچار کم‌خوابی است؟ آیا در بخواب رفتن مشکل دارد یا نمی‌تواند به‌طور ممتد بخوابد؟

علاقه:

ایا فرزند شما علاقه خود را به فعالیت‌هایی که قبلاً دوست داشت از دست داده است؟ این می‌تواند شامل مدرسه، ورزش، فعالیت‌های فوق برنامه، صرف وقت با دوستان، یا حتی غذاهای مورد علاقه باشد.

حس گناه:

آیا فرزند شما بیش از حد احساس گناه دارد؟ آیا او احساس می‌کند انسانی بی‌ارزش یا تحقیر شده است؟

انرژی:

آیا انرژی فرزند شما کم شده است؟ آیا او همیشه خسته و بی‌رمق است؟

تمرکز:

آیا قدرت تفکر و تمرکز فرزند شما کاهش یافته است. آیا تعلل و عدم توان تصمیم‌گیری در او افزایش یافته است؟

اشتها:

آیا استهای فرزند شما تغییر کرده است؟ ایا افزایش یا کاهش یافته است؟ بعضی از «تین‌ایجرها» در حالت افسردگی وزن کم می‌کنند و بعضی دیگر چاق می‌شوند.

تحرک:

آیا میزان تحرک فیزیک فرزند شما کاهش یا افزایش یافته؟ البته تشخیص این مسأله برای والدین دشوار است. اما می‌توانید کند شدن حرکت، یا برعکس کم‌صبری و عجله داشتن دائم را در نظر بگیرید.

خودکشی:

آیا فرزند شما به خودکشی فکر می‌کند؟ پزشکان همواره از «تین‌ایجرها» این سؤال را می‌کنند: آیا به‌تکرار به خودکشی فکر می‌کنی؟ آیا هرگز به خودکشی فکر کرده‌ای؟ آیا دچار درد هستی؟

درمان:

دخالت والدین، تعیین مهلت مشخص، خودداری از سرزنش.