مجله الکترونیکی زیبا

باشگاه ستارگان ــ به سوی فردا

جوایز نوروز ـــ

بی شک نسل‌ها زائیده و مراحل رشد خود را طی خواهند نمود. تنها با فراهم آوردن امکانات رشد حداکثر است که می توان بشارت فردایی بهتر را داد. سرنوشت فردای بشریت در گرو سرمایه‌گذاری هنری امروز است. سرمایه گذاری باید مادی، معنوی و علمی باشد به شکل دسته‌جمعی و متمرکز.

همان گونه که برای بهبود محیط زیست باید در هر کوی و برزن درخت کاشت و با آبیاری قطره ای تمام کویر را آباد نمود، برای بهبود محیط فکری نیز باید در هر برزن از این دهکده جهانی مؤسسات انسان‌سازی دایر نمود. در دنیای مقایسه‌ای و مسابقه‌ای امروز همان گونه که به کشف و اختراعات جدید و بهتر نیاز هست، توجه و یادگیری از معیارهای تجربه شده و تجربیات اندوخته شده نیز محسوس است. در این رابطه آشنایی با مؤسساتی مانند نوبل، معادل نوبل و امثالهم می تواند کمک بزرگی باشد. برای بنا نهادن کاخ استوار باشگاه ستارگان و اهداء جوایز نوروز تا هنرمندان ایران بزرگ هنری هم لااقل توسط خودمان قدردانی شده و شاید از این طریق خلاقیت هایشان مورد شناخت و استفاده بشریت گیرد.

مؤسسه نوبل: آلفرد نوبل در وصیت‌نامه‌اش در سال ۱۸۹۵، نود و چهار درصد ثروت خود را که معادل ۳۱ میلیون کرون (واحد پول سوئد) بود وقف مؤسسه‌ای بنام خودش نمود تا هر سال به بهترین‌ها در رشته‌های زیر اهدا شود: ۱ـ فیزیک ۲ـ شیمی ۳ـ صلح ۴ـ ادبیات ۵ـ طب، البته رشته اقتصاد هم بطور غیرمستقیم و از طریق بانک سوئد از سال ۱۹۶۸ به آن اضافه شده است.

به غیر از جایزه صلح که در اسلو (نروژ) به برندگانش داده می شود، بقیه جوایز در استکهلم در ده دسامبر هر سال (سالروز مرگ نوبل) داده می شود.

هرساله در وهله اول از هزاران نفر خواسته می شود که کاندیداهای خود را معرفی کنند. این اسامی توسط متخصصین هر رشته بطور دقیق مورد بررسی قرارمی گیرد تا اینکه فقط برنده باقی می ماند. این پروسه بررسی کامل توسط آقای نوبل رویش پافشاری فراوان شده است و این ارزش جایزه نوبل را بسیار بالا می برد.

البته در صد سال گذشته موارد سئوال برانگیز در مورد جوایز و حذف کاندیداها هم وجود داشته است. کمیته اقتصاد نوبل شامل ۶ نفر و بقیه کمیته ها دارای ۵ عضو هستند. برندگان در ماه اکتبر هر سال  اعلام می شوند. کل جوایز حدود ۱۰ میلیون دلار است و به هر برنده حدود یک میلیون و چهارصد هزار دلار می رسد تا به تحقیقات خود ادامه دهد. در هر رشته به حداکثر سه نفر جایزه داده می شود. در صورتی که دو نفر باشند پنجاه پنجاه و اگر سه نفر باشند یک سوم برای هرکدام و یا یک دوم و دو تا یک چهارم می باشند.

از سال ۱۹۰۲ به غیر از جایزه صلح بقیه جوایز توسط پادشاه سوئد به برندگان داده می شود. در اوائل او از دادن جوایز بدست خود به خارجی ها امتناع می نمود. اما بعد از این که پخش جوایز بسیار مرسوم و مورد استفاده جهان قرار گرفت، شاه نظر خود را تغییر داد.

کمیته‌ها کاملاً مستقل هستند و به هیچ کس جوابگو نمی باشند. اعضاء دولت نروژ هم نمی توانند عضو این کمیته ها باشند.

نوبل در طول حیات خود چند بار وصیت‌نامه نوشته بود. اما آخرین آن در یکسال قبل از مرگش بود که آن را در ماه نوامبر ۱۸۹۵ امضاء کرده است.

آلفرد نوبل یک شیمی‌دان و مخترع دینامیت بود که باعث خلق مواد منفجره شد و بعدها توسط دولت ها برای اهداف نظامی مورد سوء استفاده قرار گرفت. و او بسیار از این نظر ناراحت بود.

می گویند آنچه نوبل را به فکر ایجاد مؤسسه نوبل انداخت تسلیت نامه‌ای بود که بخاطر مرگ برادرش لودویگ، که بطور اشتباهی به اسم او در یک روزنامه فرانسوی چاپ شده بود، و در آن از مرحوم آلفرد نوبل زنده (اشتباه روزنامه) به عنوان تاجر مرگ نام برده شده بود.

آنچه در وصیت نامه نوبل جلب نظر می کند این است که او تاکید دارد در انتخاب کاندیداها ملیت آنها نباید مد نظر باشد و جایزه باید به کسی داده شود که بهترین رشته خود می باشد، برای آنهایی که به بشریت بهترین خدمت را کرده اند.

جایزه نوبل ادبیات به افرادی داده می شود که تمام عمر به ادبیات بشر خدمت نموده اند. اما جایزه صلح با توجه به فعالیت های افراد در چند سال می باشد.

در مورد فیزیک و شیمی بایستی اهمیت کار آنها در طول زمان آزمایش خود را پس داده باشد و معمولاً زمان بین کشف و اهدای جایزه بیست سال یا بیشتر می باشد. البته همیشه این مشکل وجود دارد که در زمان اهداء جایزه فرد یا افراد مورد نظر فوت کرده باشند.

انتقادات:

۱ـ در اوائل جوایز فقط به نروژی ها داده می شد (برخلاف وصیت نامه نوبل).
۲ـ مهاتما گاندی هرچند برای ۵ بار بین سال های ۱۹۳۷ـ۱۹۴۸ کاندیدا شده بود اما هیچگاه جایزه‌ای به او تعلق نگرفت.
۳ـ اینکه جوایز به حداکثر سه نفر داده می شود و در مواردی که در یک تیم بیش از سه نفر در کشف مورد نظر نقش داشته باشند بقیه بی بهره می مانند.

و اینکه چرا نوبل برای ریاضیات جایزه‌ای در نظر نگرفته؟ زیرا بنظر او ریاضیات جزو علوم عملی نیست. نوبل معتقد بود که کشف مورد نظر بایستی در رابطه سود عملی برای بشریت باشد.

در تاریخ نوبل فقط چهار نفر بوده اند که دوبار جایزه نوبل را دریافت داشته اند. خانواده کوری در مجموع ۵ جایزه نوبل دریافت کردند (فیزیک و شیمی). در میان مؤسسات، کمیته صلیب سرخ جهانی سه با به دریافت جایزه مفتخر شده است.

بنیاد زندگی مناسب (Right Livelihood) در سال ۱۹۸۵ توسط (Jakob Uexkull) تأسیس شد و جوایز آن در سال در محل پارلمان سوئد به برندگانش داده می شود (۹ دسامبر هر سال). جوایز به افرادی تعلق می گیرد که روی مسائل عملی و ارائه راه حل‌های نمونه برای مسائل فوری بشریت و جهان امروز تلاش کرده اند.

هیأت داوران بین المللی برندگان را انتخاب می کنند. حفظ محیط زیست، حقوق بشر، رشد قابل دوام سلامت و بهداشت، آموزش، صلح از جمله موضوعاتی است که بنیاد مد نظر دارد.

جایزه ای که معمولاً بین ۴ نفر تقسیم می شود حدود دویست و پنجاه هزار دلار می باشد. این بنیاد هیچ رابطه‌ای با مؤسسه نوبل ندارد و فلسفه اش این است که در قرن بیست و یکم بهترین فایده برای بشریت را باید در بخش‌های دیگر خلاقیت، نه در علوم مرسوم و آنهم محدود، جستجو نمود. این بنیاد خود را یک مکمل بسیار حیاتی برای مؤسسه نوبل می داند. از سال ۱۹۸۰ تا بحال به ۱۱۵ نفر یا مؤسسه جایزه داده است. در اینجا هدف صرفاً جایزه نیست بلکه معرفی برندگان و کار آنها به جهان در سطح وسیع می باشد. در نتیجه زمینه را آماده می کند تا با افزایش آگاهی بتوان از راه حل های منطقه‌ای برای حل مسایل جهان استفاده نمود.

یکی از کارهای ابتکاری این بنیاد آن است که هر چند سال یکبار تمام برندگانش را دعوت می نماید که در یک جا جمع شوند و با یکدیگر دیدار و تبادل نظر نمایند. هدف این است که شمالی‌ها برای علومشان دنبال خِرد بگردند و جنوبی‌های دنبال علوم آن را با خرد تاریخی‌شان همراه کنند. بطور مثال، مسائلی که در آخرین نشست بین المللی برندگانش در سال ۲۰۰۵ مورد بررسی قرار گرفت عبارت بودند از:

۱ـ ضرورت حمایت از یک کیفیت تازه در مورد کار، تحقیق و امور اداری
۲ـ بررسی پیشرفت های فرهنگی و مذاهب در سازندگی و حفظ زندگی و محیط حیات انسان ها، آنهم در یک شرایط قابل قبول اجتماعی، بهداشتی و طبیعی.
۳ـ عدالت و تساوی بین مناطق مختلف جهان (نژاد، جنسیت، اجتماعی، اقتصادی و غیره).

به نظر بنیاد بررسی و حل مشکلات فوق با ارائه راه حل های عملی می تواند پایه و عمل اصلی مبارزه بر علیه فقر و تشویق همکاری صلح آمیز در جهان باشد.

Leave a Reply




Uses wordpress plugins developed by www.wpdevelop.com